Phở Hà Nội – Nét tinh tuý của ẩm thực Việt


Một điều khá đặc biệt đó là mỗi khi hỏi bất cứ khách du lịch nước ngoài nào đến Việt Nam về món ăn họ yêu thích nhất, món ăn ngon nhất hay món ăn đầu tiên ở Việt Nam mà họ nếm thử thì câu trả lời rất thường xuyên là “Phở Hà Nội”. Không phải ngẫu nhiên mà món ăn dân dã này lại trở thành một nét đặc trưng trong văn hoá ẩm thực của Việt Nam nói chung và đất Hà thành nói riêng. Trải qua một lịch sử  dài cả trăm năm, dường như món “Phở” không chỉ dừng lại ở một nét văn hoá ẩm thực mà đã ăn sâu vào tiềm thức, trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của những người con đất Việt.

Phở là niềm tự hào của người Việt xưa và nay. Ảnh: ST

Nói về nguồn gốc của Phở, rất nhiều tài liệu cho rằng, món ăn này đã xuất hiện cách đây hơn 100 năm, bắt nguồn từ những hàng phở bán rong. Có nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh nguồn gốc món phở Việt Nam nhưng theo nhiều nguồn đáng tin cậy, Phở không phải xuất phát điểm từ một món ăn của đất Quảng Đông mà được khẳng định là một nét văn hoá do người Việt xưa tạo nên.

Gánh phở xưa Hà Nội. Ảnh: ST

Miền Bắc được cho là nơi bắt nguồn món ăn đặc biệt này của người Việt. Mãi cho đến năm 1954, thời điểm rất nhiều người Bắc di cư vào Nam đã mang theo cả món ăn quen thuộc này góp thêm vào vốn văn hoá ẩm thực miền Trung và miền Nam. Tuy nhiên, vẫn có những sự khác biệt nho nhỏ giữa “Phở” của ba miền để phù hợp với khẩu vị của người dân từng nơi. Ví như phở Bắc thì thường thiên về vị măn, còn phở miền Nam thì lại đặc trưng bởi vị ngọt.

Cho đến tận vài chục năm về trước, người Hà Nội vẫn có cơ hội thưởng thức món phở gánh. Loại phở này thường chỉ bán về đêm muộn ngả về sáng, khi mà chỉ cần nghe văng vẳng tiếng rao của gánh phở, người ta sẽ cảm nhận được ngay cơn đói và sự thèm thuồng một tô phở nóng hổi bốc hơi nghi ngút.

Vào thời những năm 1940, món phở đã rất phổ biến ở Hà Nội. Ảnh:ST

Những người bán phở gánh ngày đó dù vất vả hai vai lúc nào cũng nặng trĩu với những bát, đũa, nước dùng, nguyên liệu,.. nhưng thường cũng hiếm khi phải di chuyển nhiều bởi lẽ quán ngon thì khách cứ tự giác tìm đến, thong thả cũng bán hết cả quầy. Phở gánh thời đó, dù chẳng tiện lợi và cũng không đa dạng như những hàng quán chuyên về Phở bây giờ nhưng xem ra lại là một trải nghiệm hiếm có chẳng thể tìm được ở nơi nào khác. Qua thời gian, những gánh phở ấy chẳng những mang theo món quà của người Việt dọc khắp các con phố Thủ đô mà còn gánh cả một nét văn hoá ẩm thực độc đáo của người Hà Nội.

Phố Ga, Hàng Cót, Ô Quan Chưởng, Cửa Bắc,… là những con phố nổi tiếng với phở gánh ngon những năm về trước. Ảnh: ST

Xã hội phát triển kèm theo những nhu cầu của con người ngày càng được đáp ứng ở mức cao hơn, những hàng phở cố định dần dần hình thành. Ngày nay, không khó để có thể tìm được một hàng phở ngon trên dọc dải đất hình chữ S, nhưng phở Hà Nội vẫn được coi là một món ăn đặc biệt hoà trộn hết những cái ngon của chất liệu đời thường Việt Nam và cái khéo léo của tay nghề người nấu. Thời gian đáp ứng món ăn này cho khách cũng đa dạng hơn, người ta có thể ăn phở vào bất cứ thời gian nào trong ngày: sáng – trưa – chiều – tối.

Phở ngon bởi vị ngọt chân chất của xương, sự giòn dai của thịt bò và hương thơm của nước dùng. Ảnh: ST

Dạo một vòng quanh phố cổ Hà Thành, có thể thấy ngay những cái tên quen thuộc đã góp phần tạo nên thương hiệu cho “phở Hà Nội”. Một ví dụ điển hình đó là quán phở Thìn ở số 13 Lò Đúc đã có trên 30 năm, nếu ai đã có một lần nếm thử chắc hẳn chẳng thể nào quên vị ngọt và đằm của nước phở tại đây. Hay như một chuỗi cửa hàng đã có công đưa món phở Việt Nam ra Thế giới,“Phở 24” được coi là điểm đến thường xuyên của không ít du khách nước ngoài khi có dịp ghé thăm Việt Nam. Thực khách cũng nức lòng với: phở Lý Quốc Sư,  phở Sướng Đinh Liệt, phở Cường hàng Muối, phở gia truyền Lý Sáng ở phố Phùng Hưng, phở Phú Xuân ở hàng Da,…..Thậm chí với những quán phở nổi tiếng, thực khách muốn ăn còn phải “tự phục vụ” như ở quán Phở gia truyền 49 Bát Đàn.

Khách hàng xếp hàng chờ để thưởng thức Phở ngon gia truyền Bát Đàn. Ảnh: ST

Thế nhưng, có không ít người lại chẳng chọn cho mình những quán ngon nổi tiếng ấy, bởi đâu có thiếu những quán nhỏ ven đường dù chỉ với ba cái bàn nhỏ và dăm cái ghế con nhưng tô phở lại trong veo nước dùng, thấm đẫm vị ngọt của từng miếng thịt bò béo ngậy hoà với mùi hương thơm phức.

Tô phở đậm đà hương vị Việt khiến bất cứ người con xa xứ nào cũng nhói lòng nhớ quê hương. Ảnh: ST

Trên đất Hà Nội giờ đây, có đến hàng nghìn quán phở lớn bé khác nhau, mỗi quán lại tạo cho mình những hương vị đặc trưng riêng biệt, nhưng để níu chân những người sành ăn thì không phải là điều dễ dàng. Và tựu chung lại thì dù là tô phở với hương vị tuyệt vời như được ca ngợi trong những tác phẩm văn chương ngày xưa hay cũng chỉ là một tô phở sáng đạm bạc thì người Hà Nội nói riêng và người Việt Nam nói chung vẫn coi nó là một món quà sáng đặc biệt, như “quốc hồn-quốc tuý” của ẩm thực Việt Nam.

Vân Trang

Phở Hà Nội – Nét tinh tuý của ẩm thực Việt
Đánh giá bài viết này

Hãy gửi ý kiến của bạn để chúng tôi làm việc tốt hơn !

Bài viết liên quan

Ẩm thực ngày tết của người Việt

97 lượt xem

Tác giả: Ngô Minh Ngọc

Cơm rang xưa và nay

688 lượt xem

Tác giả: Bích Ngọc

Miến lươn xưa và nay

104 lượt xem

Tác giả: Bích Ngọc